Cynk to podstawowy pierwiastek \u015bladowy, co oznacza, \u017ce wyst\u0119puje w naszym organizmie w niewielkich ilo\u015bciach. U os\u00f3b doros\u0142ych jego zawarto\u015b\u0107 wynosi 2 gramy. Obok \u017celaza, cynk jest najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cym w organizmie minera\u0142em i znajduje si\u0119 w ka\u017cdej kom\u00f3rce. Odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w procesie wzrostu, rozmna\u017caniu si\u0119, krzepni\u0119ciu krwi, widzeniu, funkcjonowaniu tarczycy oraz w funkcjonowaniu uk\u0142adu odporno\u015bciowego.<\/p>\n
Cynk jest sk\u0142adnikiem bior\u0105cym udzia\u0142 w funkcjonowaniu setek kompleks\u00f3w enzymatycznych, takich jak metabolizm bia\u0142ek, lipid\u00f3w, w\u0119glowodan\u00f3w i kwas\u00f3w nukleinowych. Co wi\u0119cej, jest r\u00f3wnie\u017c niezb\u0119dny do funkcjonowania wielu hormon\u00f3w, w tym hormonu tarczycy, hormonu insuliny, hormon\u00f3w p\u0142ciowych i hormonu wzrostu. Jego obecno\u015b\u0107 jest wa\u017cna zar\u00f3wno do stabilizacji b\u0142on, jak i do zapewnienia odpowiedniej struktury i regulacji pracy narz\u0105d\u00f3w. Cynk jest niezb\u0119dny do podzia\u0142u kom\u00f3rek, a tak\u017ce wzrostu i rozwoju w czasie ci\u0105\u017cy oraz dzieci\u0144stwa i dorastania. Bierze r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 w syntezie DNA, ekspresji gen\u00f3w w odpowiedzi odporno\u015bciowej, gojeniu si\u0119 ran i naprawie tkanek. Jest tak\u017ce cz\u0119\u015bci\u0105 percepcji smaku i w\u0119chu.<\/p>\n
Cynk wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie w ostrygach, dro\u017cd\u017cach, w\u0105tr\u00f3bce, mi\u0119sie, jajach, rybach, zbo\u017cach, mleku i jego pochodnych. Nasz organizm mo\u017ce jednak wch\u0142on\u0105\u0107 jedynie niewielk\u0105 jego ilo\u015b\u0107 z ca\u0142o\u015bci zawartej w po\u017cywieniu, oko\u0142o 20-30%.\u00a0 Jego obecno\u015b\u0107 w warzywach ma posta\u0107 mniej dost\u0119pn\u0105 i trudniejsz\u0105 do wch\u0142aniania.<\/p>\n
Zalecana dzienna dawka cynku wynosi 15 mg. U kobiet w trakcie laktacji dawka ta wzrasta, do 19 mg na dob\u0119. Cynk nale\u017cy przyjmowa\u0107 z wod\u0105 lub sokiem, w trakcie spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w.<\/p>\n
Niedob\u00f3r cynku ma powa\u017cne konsekwencje, jednak wyst\u0119puje bardzo rzadko. Niewystarczaj\u0105ce spo\u017cycie tego sk\u0142adnika mo\u017ce jednak powodowa\u0107 zmiany sk\u00f3rne, utrat\u0119 w\u0142os\u00f3w, biegunk\u0119, nawracaj\u0105ce infekcje i problemy psychologiczne. W ci\u0119\u017ckich przypadkach, niedob\u00f3r cynku mo\u017ce prowadzi\u0107 do op\u00f3\u017anie\u0144 w rozwoju i dojrzewaniu p\u0142ciowym, impotencji, utraty wagi, os\u0142abienia zmys\u0142u smaku i zapachu oraz wolniejszego gojenia si\u0119 ran. Co wi\u0119cej, niedob\u00f3r cynku mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko niedoboru witaminy A.<\/p>\n
Nadmierne spo\u017cycie cynku mo\u017ce powodowa\u0107 wymioty, nudno\u015bci, biegunk\u0119, dra\u017cliwo\u015b\u0107, senno\u015b\u0107, anemi\u0119 i zawroty g\u0142owy. Nadmiar tego minera\u0142u nagromadzony w czasie mo\u017ce zmieni\u0107 procesy metabolizmu miedzi i \u017celaza w organizmie, zak\u0142\u00f3ci\u0107 stan czerwonych krwinek, zmniejszy\u0107 poziom niekt\u00f3rych bia\u0142ych krwinek i os\u0142abi\u0107 funkcje odporno\u015bciowe. Zbyt du\u017ca ilo\u015b\u0107 cynku mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c obni\u017cy\u0107 poziom cholesterolu HDL, uwa\u017canego za \u201edobry\u201d cholesterol, co z kolei wp\u0142ywa na funkcjonowanie serca i niekt\u00f3rych enzym\u00f3w trzustkowych.<\/p>\n
Niekt\u00f3re badania wykaza\u0142y, \u017ce w przypadku niedo\u017cywienia, przyjmowanie cynku mo\u017ce pom\u00f3c w zwi\u0119kszeniu limfocyt\u00f3w T, zmniejszaj\u0105c w ten spos\u00f3b czas trwania i intensywno\u015b\u0107 infekcji. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce podk\u0142adki i \u017cele do nosa z cynkiem nie s\u0105 skuteczne w leczeniu przezi\u0119bienia.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"parent":0,"template":"","Example":[],"class_list":["post-82575","enciclopedia","type-enciclopedia","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\n