{"id":82568,"date":"2019-01-25T08:54:45","date_gmt":"2019-01-25T08:54:45","guid":{"rendered":"http:\/\/humanitasnet-new.local\/enciclopedia\/fosfor-2\/"},"modified":"2019-01-25T08:54:45","modified_gmt":"2019-01-25T08:54:45","slug":"fosfor-2","status":"publish","type":"enciclopedia","link":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/fosfor-2\/","title":{"rendered":"Fosfor"},"content":{"rendered":"<p>Czym jest fosfor?<br \/>\nOpr\u00f3cz wapnia, fosfor jest drugim najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cym minera\u0142em w ludzkim ciele. Oko\u0142o 85% jego ca\u0142kowitej ilo\u015bci osadza si\u0119 w ko\u015bciach, a pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 wyst\u0119puje w mniejszych ilo\u015bciach w tkankach mi\u0119kkich i p\u0142ynach zewn\u0105trzkom\u00f3rkowych. Fosfor pomaga odfiltrowa\u0107 odpady w nerkach i odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w magazynowaniu i wykorzystywaniu energii. Minera\u0142 ten jest niezb\u0119dny do wzrostu, konserwacji i naprawy wszystkich tkanek i kom\u00f3rek. Utrzymywanie prawid\u0142owego st\u0119\u017cenia wapnia i fosforu we krwi jest niezb\u0119dne do rozwoju ko\u015bci.<br \/>\nJaka jest funkcja fosforu?<br \/>\nFosfor jest wa\u017cny dla rozwoju zdrowych ko\u015bci i z\u0119b\u00f3w. W postaci fosfolipid\u00f3w odgrywa rol\u0119 w b\u0142onach kom\u00f3rkowych, przekszta\u0142caj\u0105c \u017cywno\u015b\u0107 w energi\u0119. Ponadto jest on sk\u0142adnikiem w produkcji genetycznych blok\u00f3w budulcowych kwas\u00f3w nukleinowych (DNA i RNA) oraz niekt\u00f3rych bia\u0142ek i cukr\u00f3w. Jest tak\u017ce niezb\u0119dny do wspomagania r\u00f3wnowagi i wykorzystania pewnych witamin (grupy witamin B) i minera\u0142\u00f3w.<br \/>\nOsoby cierpi\u0105ce na pewne schorzenia, takie jak cukrzyca, niedo\u017cywienie i alkoholizm, a tak\u017ce choroby takie jak choroba Le\u015bniowskiego-Crohna i celiakia, maj\u0105 niski poziom fosforu. Dlatego te\u017c wa\u017cne jest znalezienie w\u0142a\u015bciwej r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy wapniem a fosforem, aby zapewni\u0107 sobie odpowiedni\u0105 g\u0119sto\u015b\u0107 ko\u015bci i zapobiec rozwojowi osteoporozy.<br \/>\nJakie pokarmy s\u0105 bogate w fosfor?<br \/>\nWi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b przyjmuje du\u017ce ilo\u015bci fosforu dzi\u0119ki spo\u017cywanej diecie. Jest on obecny w prawie wszystkich produktach spo\u017cywczych i dodawany przy produkcji wielu przetworzonych produkt\u00f3w. Pokarmy takie jak zbo\u017ca, ro\u015bliny str\u0105czkowe, jaja, mi\u0119so (czerwone i bia\u0142e), mleko, ryby, sery i warzywa s\u0105 szczeg\u00f3lnie bogate w fosfor.<br \/>\nJakie jest dzienne zapotrzebowanie na fosfor?<br \/>\nZalecane dzienne spo\u017cycie fosforu wynosi 800 mg dla os\u00f3b doros\u0142ych w wieku 19 lat i powy\u017cej. Kobiety w ci\u0105\u017cy lub karmi\u0105ce piersi\u0105 powinny zwi\u0119kszy\u0107 dawk\u0119 o 400 mg, je\u015bli nie uko\u0144czy\u0142y jeszcze 18 lat.<br \/>\nJakie s\u0105 konsekwencje niedoboru fosforu?<br \/>\nNiedob\u00f3r fosforu zdarza si\u0119 bardzo rzadko i g\u0142\u00f3wnie jest wynikiem intensywnego stosowania niekt\u00f3rych lek\u00f3w. W\u015br\u00f3d mo\u017cliwych konsekwencji niedoboru fosforu nale\u017cy wspomnie\u0107 o krzywicy u dzieci i osteomalacji u doros\u0142ych. Inne objawy mog\u0105 obejmowa\u0107 utrat\u0119 apetytu, krucho\u015b\u0107 ko\u015bci, nieregularny oddech, dr\u0119twienie, os\u0142abienie, odczuwanie l\u0119ku i zm\u0119czenie. R\u00f3wnie\u017c brak r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy poziomami fosforu i wapnia mo\u017ce prowadzi\u0107 do osteoporozy.<br \/>\nJakie s\u0105 konsekwencje nadmiernego spo\u017cycia fosforu?<br \/>\nZbyt du\u017ca ilo\u015b\u0107 fosforu w organizmie jest na og\u00f3\u0142 cz\u0119\u015bciej spotykana i bardziej stresuj\u0105ca ni\u017c jego niedob\u00f3r. Nadmierne spo\u017cycie fosforu mo\u017ce prowadzi\u0107 do zwi\u0119kszonego ryzyka chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. Zbyt du\u017ca ilo\u015b\u0107 fosforu wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie u os\u00f3b z ci\u0119\u017ck\u0105 chorob\u0105 nerek lub powa\u017cn\u0105 dysfunkcj\u0105 poziomu wapnia. W pierwszych dniach \u017cycia dziecka zbyt wysoki poziom fosforu mo\u017ce prowadzi\u0107 do obni\u017cenia poziomu wapnia we krwi oraz skurczy mi\u0119\u015bni.<br \/>\nCzy to prawda, \u017ce fosfor mo\u017ce pom\u00f3c w poprawie pami\u0119ci?<br \/>\nWi\u0119kszo\u015b\u0107 problem\u00f3w z pami\u0119ci\u0105 pojawia si\u0119 wraz z wiekiem i odzwierciedla zmiany w strukturze i funkcjonowaniu m\u00f3zgu. Nie ma dowod\u00f3w naukowych potwierdzaj\u0105cych zwi\u0105zek mi\u0119dzy przyjmowaniem fosforu a popraw\u0105 pami\u0119ci. Zamiast polega\u0107 na jednej substancji od\u017cywczej, zaleca si\u0119 dbanie o zdrowie poprzez utrzymywanie odpowiedniej, dobrze zbilansowanej diety.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"parent":0,"template":"","Example":[],"class_list":["post-82568","enciclopedia","type-enciclopedia","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Fosfor - Humanitas.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Fosfor - Humanitas.net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czym jest fosfor? Opr\u00f3cz wapnia, fosfor jest drugim najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cym minera\u0142em w ludzkim ciele. Oko\u0142o 85% jego ca\u0142kowitej ilo\u015bci osadza si\u0119 w ko\u015bciach, a pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 wyst\u0119puje w mniejszych ilo\u015bciach w tkankach mi\u0119kkich i p\u0142ynach zewn\u0105trzkom\u00f3rkowych. Fosfor pomaga odfiltrowa\u0107 odpady w nerkach i odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w magazynowaniu i wykorzystywaniu energii. Minera\u0142 ten jest niezb\u0119dny [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/fosfor-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Humanitas.net\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/HumanitasInternational\/\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@humanitasmilano\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/fosfor-2\/\",\"url\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/fosfor-2\/\",\"name\":\"Fosfor - Humanitas.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-01-25T08:54:45+00:00\",\"dateModified\":\"2019-01-25T08:54:45+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/fosfor-2\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/fosfor-2\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/fosfor-2\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Enciclopedia\",\"item\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/enciclopedia\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Fosfor\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#website\",\"url\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/\",\"name\":\"Humanitas.net\",\"description\":\"Humanitas Hospital\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#organization\",\"name\":\"Humanitas\",\"url\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/new-humanitas-logo-1.svg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/new-humanitas-logo-1.svg\",\"width\":1,\"height\":1,\"caption\":\"Humanitas\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/HumanitasInternational\/\",\"https:\/\/x.com\/humanitasmilano\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fosfor - Humanitas.net","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Fosfor - Humanitas.net","og_description":"Czym jest fosfor? Opr\u00f3cz wapnia, fosfor jest drugim najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cym minera\u0142em w ludzkim ciele. Oko\u0142o 85% jego ca\u0142kowitej ilo\u015bci osadza si\u0119 w ko\u015bciach, a pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 wyst\u0119puje w mniejszych ilo\u015bciach w tkankach mi\u0119kkich i p\u0142ynach zewn\u0105trzkom\u00f3rkowych. Fosfor pomaga odfiltrowa\u0107 odpady w nerkach i odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w magazynowaniu i wykorzystywaniu energii. Minera\u0142 ten jest niezb\u0119dny [&hellip;]","og_url":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/fosfor-2\/","og_site_name":"Humanitas.net","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/HumanitasInternational\/","twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@humanitasmilano","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/fosfor-2\/","url":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/fosfor-2\/","name":"Fosfor - Humanitas.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#website"},"datePublished":"2019-01-25T08:54:45+00:00","dateModified":"2019-01-25T08:54:45+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/fosfor-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/fosfor-2\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/fosfor-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Enciclopedia","item":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/enciclopedia\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Fosfor"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#website","url":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/","name":"Humanitas.net","description":"Humanitas Hospital","publisher":{"@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#organization","name":"Humanitas","url":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/new-humanitas-logo-1.svg","contentUrl":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/new-humanitas-logo-1.svg","width":1,"height":1,"caption":"Humanitas"},"image":{"@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/HumanitasInternational\/","https:\/\/x.com\/humanitasmilano"]}]}},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/enciclopedia\/82568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/enciclopedia"}],"about":[{"href":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/enciclopedia"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=82568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"enciclopedia_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/Example?post=82568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}