{"id":82561,"date":"2019-01-25T08:46:09","date_gmt":"2019-01-25T08:46:09","guid":{"rendered":"http:\/\/humanitasnet-new.local\/enciclopedia\/miedz\/"},"modified":"2019-01-25T08:46:09","modified_gmt":"2019-01-25T08:46:09","slug":"miedz","status":"publish","type":"enciclopedia","link":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/miedz\/","title":{"rendered":"Mied\u017a"},"content":{"rendered":"<p>Czym jest mied\u017a?<br \/>\nMied\u017a jest minera\u0142em, kt\u00f3ry jest obecny w organizmie w niewielkich ilo\u015bciach. Zajmuje on trzecie miejsce pod wzgl\u0119dem wa\u017cno\u015bci, zaraz po \u017celazie i aluminium. U osoby doros\u0142ej, oko\u0142o 100 mg miedzi znajduje si\u0119 w g\u0142\u00f3wnie w obszarach takich jak w\u0105troba, ko\u015bci, mi\u0119\u015bnie, m\u00f3zg, nerki i serce. Mied\u017a bierze udzia\u0142 w codziennym funkcjonowaniu naszego cia\u0142a, poniewa\u017c jest niezb\u0119dnym sk\u0142adnikiem diety i pomaga utrzyma\u0107 kom\u00f3rki nerwowe i uk\u0142ad odporno\u015bciowy w dobrej kondycji.<br \/>\nJaka jest funkcja miedzi?<br \/>\nMied\u017a jest wa\u017cna dla funkcjonowania wielu enzym\u00f3w. Po\u015br\u00f3d innych jej dzia\u0142a\u0144, jest ona r\u00f3wnie\u017c w\u0142\u0105czona w regulacj\u0119 metabolizmu, pomagaj\u0105c cia\u0142u wytwarza\u0107 energi\u0119 poprzez \u0142\u0105czenie si\u0119 z \u017celazem i wytwarzanie czerwonych krwinek, budulca ko\u015bci i tkanki \u0142\u0105cznej. Mied\u017a bierze udzia\u0142 w pigmentacji sk\u00f3ry i w\u0142os\u00f3w, wp\u0142ywa na funkcje serca, jak r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142a jako przeciwutleniacz, ograniczaj\u0105c wolne rodniki, kt\u00f3re mog\u0105 spowodowa\u0107 uszkodzenie kom\u00f3rek DNA.<br \/>\nJakie pokarmy s\u0105 bogate w mied\u017a?<br \/>\nNajbogatszym \u017ar\u00f3d\u0142em miedzi s\u0105 r\u00f3\u017cne rodzaje mi\u0119s, g\u0142\u00f3wnie w\u0105tr\u00f3bka i nerki. Inne bogate w ten sk\u0142adnik produkty to skorupiaki, ostrygi, suszone owoce, nasiona, otr\u0119by pszenne, ziarna, zielone warzywa li\u015bciaste, czekolada i ro\u015bliny str\u0105czkowe.<br \/>\nJakie jest dzienne zapotrzebowanie na mied\u017a?<br \/>\nSzacowane dzienne zapotrzebowanie na mied\u017a dla osoby doros\u0142ej wynosi od 1,5 do 3 mg. Ilo\u015b\u0107 ta jest zwykle wystarczaj\u0105ca, przy zdrowej, dobrze zbilansowanej diecie, u os\u00f3b w ka\u017cdym wieku.<br \/>\nJakie s\u0105 konsekwencje niedoboru miedzi?<br \/>\nNiezr\u00f3wnowa\u017cona dieta, z\u0142e wch\u0142anianie lub nadmierne spo\u017cycie cynku mog\u0105 prowadzi\u0107 do niedoboru miedzi. Chocia\u017c zdarza si\u0119 to rzadko, mo\u017ce prowadzi\u0107 do powa\u017cnych konsekwencji zdrowotnych, takich jak demineralizacja ko\u015bci, krucho\u015b\u0107 \u015bcian t\u0119tnic, anemia, problemy z tkank\u0105 \u0142\u0105czn\u0105, upo\u015bledzona funkcja immunologiczna i zwi\u0119kszone ryzyko chor\u00f3b sercowo-naczyniowych oraz chor\u00f3b neurodegeneracyjnych. Przyjmowanie suplement\u00f3w miedzi mo\u017ce pom\u00f3c osobom z anemi\u0105, jednak spo\u017cywanie tego minera\u0142u powinno odbywa\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie pod nadzorem kompetentnego lekarza.<br \/>\nJakie s\u0105 konsekwencje nadmiernego spo\u017cycia miedzi?<br \/>\nNadmierne spo\u017cycie miedzi spowodowane du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 po\u017cywienia zdarza si\u0119 rzadko. Typowe objawy mog\u0105 obejmowa\u0107 nudno\u015bci, wymioty, biegunk\u0119 i gor\u0105czk\u0119. W ci\u0119\u017cszych przypadkach zbyt du\u017ca ilo\u015b\u0107 miedzi mo\u017ce prowadzi\u0107 do niedokrwisto\u015bci hemolitycznej, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 \u015bmiertelna. W bardzo rzadkich przypadkach, szczeg\u00f3lnie u dzieci, mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 uszkodzenie lub marsko\u015b\u0107 w\u0105troby. W innych przypadkach, nadmierne spo\u017cycie miedzi spowodowane niewydolno\u015bci\u0105 w\u0105troby mo\u017ce prowadzi\u0107 do stanu zwanego chorob\u0105 Wilsona. Choroba Wilsona jest rzadk\u0105 chorob\u0105 genetyczn\u0105, kt\u00f3ra prowadzi do akumulacji miedzi w w\u0105trobie, m\u00f3zgu, oczach i innych narz\u0105dach, powoduj\u0105c dreszcze, trudno\u015bci w m\u00f3wieniu i prze\u0142ykaniu, problemy z koordynacj\u0105, zmiany osobowo\u015bci i zapalenie w\u0105troby.<br \/>\nCo to jest ceruloplazmina?<br \/>\nCeruloplazmina jest bia\u0142kiem zawieraj\u0105cym mied\u017a, kt\u00f3re znajduje si\u0119 we krwi. Niski poziom ceruloplazminy mo\u017ce wskazywa\u0107 na obecno\u015b\u0107 chor\u00f3b takich jak choroba Wilsona, choroba Menkesa, aceruloplazmina lub choroba w\u0105troby w zaawansowanych stadiach, a tak\u017ce stany niedo\u017cywienia. Wysoki poziom ceruloplazminy mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 w przypadku zatrucia miedzi\u0105, w czasie ci\u0105\u017cy, przy \u0142\u0105czeniu \u015brodk\u00f3w antykoncepcyjnych lub estrogenu, a tak\u017ce w czasie chor\u00f3b takich jak bia\u0142aczka, choroba Hodgkina, uk\u0142adowy tocze\u0144 rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w, choroba Alzheimera, pierwotna \u017c\u00f3\u0142ciowa marsko\u015b\u0107 w\u0105troby, cholestaza i stany zapalne.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"parent":0,"template":"","Example":[],"class_list":["post-82561","enciclopedia","type-enciclopedia","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Mied\u017a - Humanitas.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mied\u017a - Humanitas.net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czym jest mied\u017a? Mied\u017a jest minera\u0142em, kt\u00f3ry jest obecny w organizmie w niewielkich ilo\u015bciach. Zajmuje on trzecie miejsce pod wzgl\u0119dem wa\u017cno\u015bci, zaraz po \u017celazie i aluminium. U osoby doros\u0142ej, oko\u0142o 100 mg miedzi znajduje si\u0119 w g\u0142\u00f3wnie w obszarach takich jak w\u0105troba, ko\u015bci, mi\u0119\u015bnie, m\u00f3zg, nerki i serce. Mied\u017a bierze udzia\u0142 w codziennym funkcjonowaniu naszego [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/miedz\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Humanitas.net\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/HumanitasInternational\/\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@humanitasmilano\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/miedz\/\",\"url\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/miedz\/\",\"name\":\"Mied\u017a - Humanitas.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-01-25T08:46:09+00:00\",\"dateModified\":\"2019-01-25T08:46:09+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/miedz\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/miedz\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/miedz\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Enciclopedia\",\"item\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/enciclopedia\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Mied\u017a\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#website\",\"url\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/\",\"name\":\"Humanitas.net\",\"description\":\"Humanitas Hospital\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#organization\",\"name\":\"Humanitas\",\"url\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/new-humanitas-logo-1.svg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/new-humanitas-logo-1.svg\",\"width\":1,\"height\":1,\"caption\":\"Humanitas\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/HumanitasInternational\/\",\"https:\/\/x.com\/humanitasmilano\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mied\u017a - Humanitas.net","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Mied\u017a - Humanitas.net","og_description":"Czym jest mied\u017a? Mied\u017a jest minera\u0142em, kt\u00f3ry jest obecny w organizmie w niewielkich ilo\u015bciach. Zajmuje on trzecie miejsce pod wzgl\u0119dem wa\u017cno\u015bci, zaraz po \u017celazie i aluminium. U osoby doros\u0142ej, oko\u0142o 100 mg miedzi znajduje si\u0119 w g\u0142\u00f3wnie w obszarach takich jak w\u0105troba, ko\u015bci, mi\u0119\u015bnie, m\u00f3zg, nerki i serce. Mied\u017a bierze udzia\u0142 w codziennym funkcjonowaniu naszego [&hellip;]","og_url":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/miedz\/","og_site_name":"Humanitas.net","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/HumanitasInternational\/","twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@humanitasmilano","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/miedz\/","url":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/miedz\/","name":"Mied\u017a - Humanitas.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#website"},"datePublished":"2019-01-25T08:46:09+00:00","dateModified":"2019-01-25T08:46:09+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/miedz\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/miedz\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wiki\/miedz\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Enciclopedia","item":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/enciclopedia\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Mied\u017a"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#website","url":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/","name":"Humanitas.net","description":"Humanitas Hospital","publisher":{"@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#organization","name":"Humanitas","url":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/new-humanitas-logo-1.svg","contentUrl":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/new-humanitas-logo-1.svg","width":1,"height":1,"caption":"Humanitas"},"image":{"@id":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/HumanitasInternational\/","https:\/\/x.com\/humanitasmilano"]}]}},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/enciclopedia\/82561","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/enciclopedia"}],"about":[{"href":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/enciclopedia"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=82561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"enciclopedia_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/humanitas-net.humweb.webiz.team\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/Example?post=82561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}